Aqua-m

Аква-М „Заеднички дејности за ефикасен менаџмент на градска вода во прекуграничната област“ кофинансиран од Европскиот фонд за регионален развој и земјите учеснички (Грција, Поранешна Југословенска Република Македонија) во прекуграничната програма „Грција – Поранешна Југословенска Република Македонија 2007-2013“ (Приоритетна оска 2. „Подобрување на еколошките ресурси и културното наследство на Програмската област“ – Мерка 2.1 „Промоција и заштита на еколошките ресурси во областа“). Проектот е остварен од општина Пајонија (како Партнер-водич), општина Пајонија и  Општинското претпријатие за снабдување со вода и канализација на Пајонија со значајни резултати:

• Активно намалување на износот на талози и загадувачи кои стигаат во реката Вардар, преку регулацијата на одводниот канал Рауљ кој собира дожд во општина Гевгелија,
• Подобрување на ефикасноста на уредот за обработка на отпад во општина Пајонија, преку инсталација и работење на СКАДА менаџмент системот и обезбедувањето на модерна техничка опрема во лабораторијата за хемиски анализи,
• Заштита на водната средина и подобрување на условите на водните екосистеми во областа на реката Вардар.

Додадената вредност на проектот Аква-М го истакнува практичното подобрување на животниот квалитет на граѓаните во прекуграничната област во рамките на систематската заштита и подобрување на своите водни ресурси. Исто така, проектот ќе допринесе до размената на експертизам и практично искуство за максимална заштита на реката Вардар.

Тројцата партнери на Аква-М проектот продолжуваат со дејности и активности кои се стремат кон развој на една мрежа за еколошка соработка за претпазливост, заштита и менаџмент на еколошките ризици во однос на квалитетот на вода на реката Вардар и уверувањето во квалитетот на заштитената област на речната делта.
ДејностI) Регулација на каналот Рауљ во Општина Гевгелија
Општина Гевгелија примени техничка работа за регулација на каналот Рауљ. Целите на оваа работа вклучија:

• актовно намалување на износот на талози и загадувачи кои доаѓаа во реката Вардар и
• заштита на делови од градот Гевгелија од поплави кои се главно предизвикани од тековниот поток.

Каналот Рауњ поминува низ градот Гевгелија и неговата индустриска зона. Се до неодамна, неконтролираната вегетација и сметот резултирале со поплави во периодите на поројни дождови. Техничката работа извршена со проектот Аква-М го регулирала каналот во должина од 1,090 метри, проширувајќи го неговото корито со трапезоиден пресек кој бил направен со армиран бетон.
ДејностII) Обезбедување модерна технолошка опрема во лабораторијата за хемиски анализи на уредот за обработка на отпадок на општина Пајонија.
Општинското претпријатие за снабдување со вода и канализација на Пајонија започнало со подобрување на работењето на лабораторијата за хемиски анализи при Уредот за обработка на отпад во Поликастро, преку набавување модерна техничка опрема. Претходно споменатата опрема вклучува машини со висок аналитички капацитет. Новата опрема ќе обезбеди дополнителни средства за изведување на неопходните хемиски анализи на дневна база, контролирајќи го севкупниот квалитет на водата и осигурувајќи дека севкупната количина на обработен отпад кој истекува во реката Вардар го задоволува релевантниот закон и не го нарушува квалитетот на водата во реката. Оваа опрема, подетално, вклучува:

• 1 единечен атомски апсорпционен уред
• 1 уред за примероци од варење
• 1 Хроматограф за гас/ Масна спектрометрија
• 1 бројач на колонии
• 1 микроскоп
• 1 инкубатор
• 1 инкубатор со особини на ладење
• 1 уред за производство на ултра чиста вода
• 1 УВ-видлив Спектрофотометар
• 1 Апарат за мерење БКП
• 1 БКП инкубаторска комора
• 1 уред за дигестија на ХКП
• 1 печка за сушење
• 4 комори за вертикални ламинарни текови
• 10 Епрувети
• 4 цилиндри за мерење
• 5 конусни шишенца
• 4 волуметриски шишенца
• 5 вакуум шишиња
• 1 фрижидер
• 1 филтрирачки уред за SS
• 1 када
• 1 комора за вертикален ламинарен тек

Покрај тоа, лабораторијата ќе изведува значајни анализи на обработениот отпад на Уредот за обработка на отпад во Европос и Тумба. Во меѓувреме, Општинското претпријатие за снабдување со вода и канализација на Пајонија почнало со набавување на значајна количина на потрошен материјал и реагенси за работата на оваа лабораторија. Подобрувањето на лабораториската опрема значајно придонесува кон:

• Заштита на водата и поширокиот екосистем на реката Вардар,
• Систематско подобрување на водните ресурси во прекуграничната област,
• Мерките за заштита и спречување на идни проблеми со загадување, како и навремено контролирање и соочување со ваквите веројатности и
• Создавање на еколошка прекугранична мрежа за непосреден развој на паралелни дејности за заштита на реката Вардар.

ДејностIII) Подобрување на работата на лабораторијата за хемиски анализи на Уредот за обработка на отпад во Поликастро во општина Пајонија преку инсталација и функционирање на СКАДА менаџмент системот.
Општинското претпријатие за снабдување со вода и канализација на Пајонија продолжила со инсталација на СКАДА менаџмент системот при Уредот за обработка на отпад во Поликастро. Новиот систем ќе овозможи постојано надгледување, инспекција и снимање во компјутерските системи на сите критични параметри на работа на Уредот за обработка на отпад. Подетално, преку работењето на СКАДА системот има забрзување во:

• Подобрување на безбедносните операции на мрежните уреди,
• Подобрување на сигурноста од обезбедените услуги за канализација и обработка на отпад, преку поврзување на автоматски системи,
• Точната локација на истекување и непосредна реакција од страна на техничкиот оддел,
• Собирање на статистики со цел да се планира и програмира операцијата на мрежата на средни и долгорочни основи,
• Намалување на конзумираната електрична моќ преку константно надгледување и автоматско сезонско работење на сите станици за испумпување на притисок и
• Оптимизација на услугите кон крајните корисници.

Конечно, со работењето на СКАДА, Општинското претпријатие за снабдување со вода и канализација на Пајонија се стекнува со интегриран менаџмент на Уредот за обработка на отпад кој се здружува во генералната агенда за модернизација и подобрување на обезбедените услуги од Општината.
Дејност VI) Публицитет
Информативните дејности и дејностите на публицитет на проектот вклучуваат организација на конференции и настани кои се стремат кон:

• Промоција и ширење на целите на проектот, неговите дејности и резултати,
• Спречување, заштита и справување со еколошките ризици и опасности во однос на квалитетот на водата од Вардар и гаранција за квалитетот на заштитената област на речната делта, со учество на експерти од Грција и Македонија.

Во меѓувреме, развиена е веб страна за да ги информира и промовира проектните дејности, и е дизајниран и изработен принтен материјал (брошури и постери) за сите активности на проектот. Беа селектирани дополнителни средства за публицитет на проектот, како што се медиумите (дневен печат, радио, спотови, итн).
Конечно, сите активности за публицитет на проектот ја истакнуваат промоцијата на придонесот на Европскиот фонд за регионален развој и неговата практична асистенција во подобрувањето на квалитетот на живот на граѓаните во прекуграничната област, како и осигурувањето за отвореноста во однос на финансирањето на проектот.

РП.1. Менаџмент и координација
1.2. Проект менаџер
1.3. Проектни состаноци (Минути)

РП.2. Информации и публицитет
2.1. Повеќе јазичен материјал за комуникација (лого на проектот, информациски алатки, печатен материјал итн.)
2.2. Информативни денови/турнеи/ конференции
2.3. Публицитет во медиуми (дневен печат – радио – Телевизија)
2.4. Веб портал

РП.3. Опрема и инфраструктура за заштита на реката Вардар
3.1. Набавка на опрема
3.2. Набавка на софтвер
3.3. Регулација на каналот

Прекуграничната програма „Грција – Поранешна Југословенска Република Македонија 2007-2013“ е составен дел од Европскиот стратешки пристап за оптимизација на координацијата на активности и агенди помеѓу земјите-членки и земјите кандидати за пристап кон ЕУ, охрабрувајќи ја соработката помеѓу јавните органи на власта, институциите и непрофитните организации во 71 општина во прекуграничната област.  Општата цел на програмата е да го зајакне спојувањето во административните региони во областа на Програмата преку промоција на одржлив локален развој. Подетално, Програмата се стреми кон:

• Зајакнување на прекуграничниот економски раст преку заеднички интервенции за подобрување на човечките ресурси, промоцијата на претприемништво, развој на туризмот и заштитата на здравјето на народот.
• Промоцијата и развојот на животната средина, природните и културните ресурси преку заеднички иницијативи за заштита на животната средина и подобрување на природното и културното наследство.

Вкупниот буџет на Програмата надмина 31,5 милиони евра за периодот од 2007 – 2013 година. Новиот период на програмата 2014-2020, IPA Прекуграничната Програма „Грција – Поранешна Југословенска Република Македонија 2014-2020“ се стреми кон „зајакнување на територијалната кохезија преку подобрување на животните стандарди и зголемувањето на можностите за вработување, со почит кон животната средина и со употреба на природните ресурси за подобрување на туристичкиот продукт. Попрецизно, Програмата се стреми кон:

• Развојот и зајакнувањето на локалната економија и
• Заштитата на животната средина и подобрување на транспортните инфраструктури.

Вкупниот буџет на програмата надминува 45 милиони евра, од кои 22 милиони ќе бидат доделени за активности за заштита на животната средина, односно менаџментот на отпад, заштитата на екосистемите и биолошката разновидност, претпазливост и менаџмент со природните ризици и опасности, како и подобрувањето на енергетската ефикасност во јавните згради и инфраструктури.