Aqua-m

To έργο Aqua-M: «Κοινές δράσεις για την αποτελεσματική διαχείριση των υδάτινων πόρων στη Διασυνοριακή Περιοχή» συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης και τα συμμετέχοντα κράτη -Ελλάδα και πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας- στο πλαίσιο του IPA Διασυνοριακού Προγράμματος «Ελλάδα – πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας 2007-2013» (Άξονας Προτεραιότητας 2. «Προώθηση και ανάπτυξη του περιβάλλοντος, των φυσικών και πολιτιστικών πόρων» – Μέτρο 2.1. «Προώθηση και προστασία των περιβαλλοντικών πόρων της περιοχής»). Πρόκειται για μία τριμερή συνεργασία μεταξύ του Δήμου Γευγελής (υπό την ιδιότητα του Επικεφαλής Εταίρου), της Δημοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης Αποχέτευσης Παιονίας και του Δήμου Παιονίας, με ιδιαίτερα σημαντικά αποτελέσματα:

1. τη δραστική μείωση της ποσότητας των φερτών υλικών και του ρυπαντικού φόρτου στον Αξιό ποταμό μέσω της διευθέτησης του ρέματος Raul, το οποίο συγκεντρώνει τα όμβρια ύδατα του Δήμου Γευγελής,
2. την αύξηση της απόδοσης της Εγκατάστασης Επεξεργασίας Λυμάτων Πολυκάστρου του Δήμου Παιονίας μέσω της εγκατάστασης και λειτουργίας συστήματος διαχείρισης SCADA και της προμήθειας σύγχρονου τεχνολογικού εξοπλισμού στο εργαστήριο χημικών αναλύσεων της,
3. την προστασία του υδάτινου περιβάλλοντος και τη βελτίωση της κατάστασης των υδάτινων οικοσυστημάτων της περιοχής του Αξιού ποταμού.

Η προστιθέμενη αξία του έργου Aqua-M επικεντρώνεται στην ουσιαστική βελτίωση της ποιότητας ζωής των πολιτών της διασυνοριακής περιοχής στο πλαίσιο της συστηματικής προστασίας και βελτίωσης των υδάτινων πόρων της. Επιπλέον, σε μακροπρόθεσμη βάση, το έργο Aqua-M θα συμβάλλει στην ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων και στην ευαισθητοποίηση των πολιτών της διασυνοριακής περιοχής για θέματα προστασίας των υδάτων, καθώς και θα διευκολύνει την ανταλλαγή τεχνογνωσίας και πρακτικών εμπειριών για την προστασία του Αξιού Ποταμού.

Οι τρεις Εταίροι, στο πλαίσιο του Έργου Aqua-M, με στόχο την ανάπτυξη ενός περιβαλλοντικού δικτύου συνεργασίας για την πρόληψη και προστασία, καθώς και την αντιμετώπιση των περιβαλλοντικών κινδύνων που αφορούν στην ποιότητα των υδάτων του Αξιού ποταμού και στη διασφάλιση της ποιότητας της προστατευμένης περιοχής του Δέλτα του Αξιού, προέβησαν στην υλοποίηση δράσεων για την επίτευξη των στόχων και της στρατηγικής του εν λόγω εγχειρήματος.
Δράση Ι) Διευθέτηση του ρέματος Raul του Δήμου Γευγελής
Ο Δήμος Γευγελής προέβη στην εκτέλεση τεχνικών εργασιών για τη διευθέτηση του ρέματος Raul. Στόχοι των εργασιών αυτών αποτελούν:

• η δραστική μείωση των φερτών υλικών και του ρυπαντικού φόρτου στον Αξιό ποταμό, και
• η προστασία τμήματος της πόλης της Γευγελής από πλημμυρικά φαινόμενα, τα οποία προκαλούνταν συχνά λόγω του ρέματος.

Το ρέμα Raul διέρχεται από την πόλη της Γευγελής και τη βιομηχανική της ζώνη και μέχρι πρότινος η ανεξέλεγκτη βλάστηση, καθώς και τα φερτά υλικά είχαν ως αποτέλεσμα σε περιόδους έντονης βροχόπτωσης να εμφανίζονται πλημμυρικά φαινόμενα στις περιοχές από τις οποίες διέρχεται. Οι τεχνικές εργασίες που υλοποιήθηκαν στο πλαίσιο του έργου Aqua-M αφορούσαν στη διευθέτηση του ρέματος σε μήκος 1.090 μέτρων με διάνοιξη της κοίτης του με τραπεζοειδή διατομή η οποία κατασκευάστηκε με οπλισμένο σκυρόδερμα.
Δράση ΙΙ) Προμήθεια και εγκατάσταση σύγχρονου τεχνολογικά εξοπλισμού στο εργαστήριο χημικών αναλύσεων της Εγκατάστασης Επεξεργασίας Λυμάτων Πολυκάστρου του Δήμου Παιονίας.
Η Δημοτική Επιχείρηση Ύδρευσης – Αποχέτευσης Παιονίας προέβη στην αναβάθμιση της λειτουργίας του εργαστηρίου χημικών αναλύσεων της Εγκατάστασης Επεξεργασίας Λυμάτων Πολυκάστρου μέσω της προμήθειας και εγκατάστασης νέου σύγχρονου τεχνολογικά εξοπλισμού. Ο εν λόγω εξοπλισμός περιλαμβάνει μηχανήματα υψηλής αναλυτικής ικανότητας με τη βοήθεια του οποίου θα πραγματοποιούνται καθημερινά οι απαραίτητες χημικές αναλύσεις, οι οποίες θα διασφαλίζουν ότι το σύνολο των επεξεργασμένων λυμάτων που καταλήγει στον Αξιό ποταμό πληροί τη σχετική νομοθεσία και δεν επιβαρύνει την ποιότητα του νερού του ποταμού. Ειδικότερα ο εξοπλισμός αυτός περιλαμβάνει:

• 1 Ατομική απορρόφηση
• 1 Συσκευή χώνευσης δειγμάτων
• 1 Αέρια χρωματογραφία / φασματοσκοπία μάζας
• 1 Μετρητής αποικιών
• 1 Μικροσκόπιο
• 1 Επωαστικός κλίβανος
• 1 Επωαστικός κλίβανος με ψύξη
• 1 Συσκευή υπερκάθαρου νερού
• 1 Φασματοφωτόμετρο υπεριώδους – ορατού
• 1 Συσκευή μέτρησης BOD
• 1 Επωαστικός θάλαμος BOD
• 1 Συσκευή χώνευσης COD
• 1 Φούρνος ξήρανσης
• 1 Συσκευή διήθησης
• 10 Ποτήρια ζέσεως
• 4 Ογκομετρικοί κύλινδροι
• 5 Κωνικές φιάλες
• 5 Ογκομετρικές φιάλες
• 5 Φιάλες κενού
• 1 Ψυγείο
• 1 Συσκευή διήθησης για SS
• 1 Υδατόλουτρο
• 1 Θάλαμος κάθετης νηματικής ροής

Επιπρόσθετα, στο εργαστήριο θα πραγματοποιούνται και οι αντίστοιχες αναλύσεις των επεξεργασμένων λυμάτων των Εγκαταστάσεων Επεξεργασίας Λυμάτων Εύρωπου και Τούμπας. Παράλληλα, η Δημοτική Επιχείρηση Ύδρευσης Αποχέτευσης Παιονίας προέβη στην προμήθεια σημαντικής ποσότητας αναλώσιμων υλικών και αντιδραστηρίων για την λειτουργία του εν λόγω εργαστηρίου. Η αναβάθμιση του εργαστηριακού εξοπλισμού συμβάλλει ιδιαίτερα:

• στην προστασία των υδάτων και του ευρύτερου οικοσυστήματος του Αξιού ποταμού,
• στη συστηματική βελτίωση των υδάτινων πόρων της διασυνοριακής περιοχής,
• στην πρόληψη και την αποφυγή μελλοντικών προβλημάτων ρύπανσης, καθώς και στην έγκαιρη επιτήρηση και αντιμετώπιση αυτών, και
• στη δημιουργία ενός περιβαλλοντικού διασυνοριακού δικτύου που θα επιτρέπει την άμεση ανάπτυξη παράλληλων δράσεων προστασίας του Αξιού ποταμού

Δράση ΙΙΙ) Αναβάθμιση της λειτουργίας της Εγκατάστασης Επεξεργασίας Λυμάτων Πολυκάστρου του Δήμου Παιονίας μέσω της εγκατάστασης ολοκληρωμένου συστήματος διαχείρισης SCADA
Η Δημοτική Επιχείρηση Ύδρευσης – Αποχέτευσης Παιονίας προέβη στην εγκατάσταση συστήματος διαχείρισης SCADA στην Εγκατάσταση Επεξεργασίας Λυμάτων Πολυκάστρου. Το νέο σύστημα επιτρέπει τη συνεχή εποπτεία, παρακολούθηση και καταγραφή σε ηλεκτρονικούς υπολογιστές όλων των κρίσιμων παραμέτρων λειτουργίας της Εγκατάστασης Επεξεργασίας Λυμάτων. Ειδικότερα, μέσω της λειτουργίας του συστήματος SCADA επιτυγχάνεται:

• η αναβάθμιση της ασφαλούς λειτουργίας των εγκαταστάσεων του δικτύου,
• η αναβάθμιση της αξιοπιστίας της παρεχόμενης εξυπηρέτησης αποχέτευσης και επεξεργασίας λυμάτων, µέσω και της ένταξης συστημάτων αυτοματισμού,
• ο ακριβής εντοπισμός μίας διαρροής και η ταχεία αντιμετώπισης της από την τεχνική υπηρεσία,
• η συγκέντρωση στατιστικών στοιχείων με στόχο το μεσοπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο σχεδιασμό και προγραμματισμό της λειτουργίας του δικτύου,
• η μείωση της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας µέσω της συνεχούς παρακολούθησης και αυτοματοποιημένης εποχικής λειτουργίας του συνόλου των πιεστικών αντλιοστασίων, και
• η βελτιστοποίηση της εξυπηρέτησης των καταναλωτών.

Με τη λειτουργία του συστήματος SCADA, η Δημοτική Επιχείρηση Ύδρευσης – Αποχέτευσης Παιονίας αποκτά ένα ολοκληρωμένο σύστημα διαχείρισης της Εγκατάστασης Επεξεργασίας Λυμάτων το οποίο εντάσσεται στο συνολικό προγραμματισμό εκσυγχρονισμού και βελτίωσης των υπηρεσιών του Δήμου Παιονίας.
Δράση VI) Δημοσιότητα
Οι δράσεις δημοσιότητας του έργου περιλάμβαναν τη διοργάνωση ημερίδων και συνεδρίων με αντικείμενο:

• την προβολή και τη διάχυση των στόχων, των δράσεων και των αποτελεσμάτων του έργου,
• την πρόληψη και προστασία, καθώς και την αντιμετώπιση των περιβαλλοντικών κινδύνων που αφορούν στην ποιότητα των υδάτων του Αξιού ποταμού και στη διασφάλιση της ποιότητας της προστατευμένης περιοχής του Δέλτα του Αξιού με τη συμμετοχή εμπειρογνωμόνων από την Ελλάδα και την πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας.

Παράλληλα, αναπτύχθηκε δικτυακός τόπος για την ενημέρωση και προβολή των δράσεων του έργου, ενώ σχεδιάστηκε και έντυπο ενημερωτικό υλικό (φυλλάδια, αφίσες) για όλες τις δράσεις και τις επιμέρους δραστηριότητες του έργου. Συστηματικές επίσης ήταν και οι ενέργειες προβολής του έργου μέσω των μέσων μαζικής ενημέρωσης (δελτία τύπου, ραδιοφωνικό σποτ, κτλ). Τέλος, το σύνολο των δράσεων δημοσιότητας αποσκοπούσε επιπρόσθετα στην ανάδειξη της συνεισφοράς του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης στην ουσιαστική βελτίωση της ποιότητας ζωής των πολιτών της διασυνοριακής περιοχής, καθώς και στη διασφάλιση της διαφάνειας αναφορικά με τη χρηματοδότηση του έργου.
Συνολικά το έργο AQUA-M περιλαμβάνει εννέα κύριες δράσεις κατανεμημένες στα ακόλουθα τρία Πακέτα Εργασίας:
ΠΕ.1. Συντονισμός & Διαχείριση
1.2. Διαχείριση έργου
1.3. Συναντήσεις έργου (πρακτικά)
ΠΕ.2. Πληροφόρηση & Δημοσιότητα
2.1. Πολύγλωσσο επικοινωνιακό υλικό (λογότυπο έργου, πληροφοριακό υλικό, έντυπο υλικό κλπ.)
2.2. Ενημερωτικές Ημερίδες/ Roadshows/ Συνέδρια
2.3. Προβολή στα ΜΜΕ (τύπος, ραδιόφωνο, τηλεόραση)
2.4. Διαδικτυακή Πύλη
ΠΕ.3. Εξοπλισμός και Υποδομές για την προστασία του Αξιού Ποταμού
3.1. Προμήθεια Εξοπλισμού
3.2. Προμήθεια Λογισμικού
3.3. Ρύθμιση καναλιού

Το Διασυνοριακό Πρόγραμμα «Ελλάδα – πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας 2007-2013» αποτελεί τμήμα της στρατηγικής προσέγγισης της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το βέλτιστο συντονισμό των δράσεων και προγραμμάτων μεταξύ των Κρατών Μελών και των χωρών που είναι υποψήφιες προς ένταξη και προάγει τη συνεργασία μεταξύ δημόσιων φορέων, ιδρυμάτων και μη κερδοσκοπικών οργανώσεων σε εβδομήντα ένα (71) Δήμους της διασυνοριακής περιοχής. Γενικός στόχος του Προγράμματος αποτελεί η ενίσχυση της σύγκλισης στις διοικητικές περιφέρειες του Προγράμματος με την προώθηση της βιώσιμης τοπικής ανάπτυξης. Ειδικότερα, το Πρόγραμμα στοχεύει:

1. Στην ενίσχυση της διασυνοριακής οικονομικής ανάπτυξη μέσω κοινών παρεμβάσεων για την ενίσχυση των ανθρώπινων πόρων, την προώθηση της επιχειρηματικότητας, την ανάπτυξη του τουρισμού και την προστασία της δημόσιας υγείας.
2. Στην προώθηση και ανάπτυξη του περιβάλλοντος, των φυσικών και πολιτιστικών πόρων μέσω κοινών παρεμβάσεων για την προστασία του περιβάλλοντος και τη βελτίωση της φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς.

Ο συνολικός προϋπολογισμός του Προγράμματος ξεπέρασε τα 31,5 εκατομμύρια ευρώ για την Προγραμματική Περίοδο 2007-2013. Στη νέα Προγραμματική Περίοδο 2014-2020, το IPA Διασυνοριακό Πρόγραμμα «Ελλάδα – πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας 2014-2020» αποσκοπεί στην «ενίσχυση της εδαφικής συνοχής μέσω της βελτίωσης του βιοτικού επιπέδου και της αύξησης των ευκαιριών απασχόλησης με σεβασμό στο περιβάλλον και με τη χρήση των φυσικών πόρων για την αναβάθμιση του τουριστικού προϊόντος». Ειδικότερα το Πρόγραμμα στοχεύει:

1. στην ανάπτυξη και ενίσχυση της τοπικής οικονομίας, και
2. στην προστασία του περιβάλλοντος και στην αναβάθμιση των υποδομών για τις μεταφορές.

Ο συνολικός του προϋπολογισμός του Προγράμματος υπερβαίνει τα 45 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων τα 22 εκ. ευρώ θα διατεθούν για δράσεις προστασίας του περιβάλλοντος που αφορούν στη διαχείριση των αποβλήτων, την προστασία των οικοσυστημάτων και της βιοποικιλότητας, στην πρόληψη και διαχείριση του κινδύνου φυσικών καταστροφών, καθώς και στη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης των δημόσιων κτιρίων και υποδομών.