Περιοχή Παρέμβασης
Ο Αξιός ποταμός αποτελεί τον κυριότερο υδάτινο πόρο της διασυνοριακής περιοχής Ελλάδας – πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας και παράλληλα αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους ποταμούς της περιοχής των Βαλκανίων (δεύτερος μεγαλύτερος μετά τον Έβρο ποταμό). Το συνολικό μήκος του ανέρχεται σε 380 χιλιόμετρα, από τα οποία, τα 76 χλμ. χωροθετούνται σε ελληνικό έδαφος.
Ο Όμηρος τον αποκαλεί βαθυδίνην και ευρυρρέοντα, δηλαδή αυτός που είναι βαθύς, εμφανίζει δίνες και έχει ευρεία κοίτη. Στην πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας, όπου βρίσκεται και το μεγαλύτερο τμήμα του ποταμού, ο ποταμός έχει την ονομασία Βαρδάρης, ενώ στην Ελλάδα, Βαρδάρης ονομάζεται ο βορειοδυτικός άνεμος που φυσά κατά μήκος της κοιλάδας του Αξιού ποταμού.
Ο Αξιός ποταμός πηγάζει από την πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας, βόρεια της πόλης Govistar, διασχίζει την εν λόγω πόλη καθώς και τις πόλεις των Σκοπίων και του Veles και περνώντας κοντά από τη Γευγελή εισέρχεται στην Ελλάδα. Στην ελληνική πλευρά περνάει από το Πολύκαστρο και την Αξιούπολη, τη Δυτική Θεσσαλονίκη και εκβάλλει στο Αιγαίο Πέλαγος.
Ο Αξιός ποταμός αποτελεί τον κύριο τροφοδότη γλυκού νερού και ιζημάτων του Θερμαϊκού κόλπου και χρησιμοποιείται τόσο για υδρευτικούς, όσο και για αρδευτικούς λόγους, ενώ σε αυτόν οφείλεται η ευφορία των πεδιάδων των Περιφερειακών Ενοτήτων Κιλκίς και Θεσσαλονίκης. Η θέση που εκβάλλει μαζί με τους γειτονικούς ποταμούς Λουδία και Αλιάκμονα δημιουργούν μία περιοχή έκτασης 11.808 km2 η οποία προστατεύεται από τη συνθήκη Ramsar.
Επιπρόσθετα, ο Αξιός ποταμός αποτελεί περιβαλλοντικό πόρο και μνημείο απαράμιλλης φυσικής ομορφιάς που ενισχύει ακόμα περισσότερο τους δεσμούς μεταξύ των δύο χωρών στους τομείς του περιβάλλοντος και της αειφόρου ανάπτυξης. Ωστόσο, ο Αξιός ποταμός αποτελεί δυστυχώς και αποδέκτη ρύπων καθώς και λυμάτων των οικισμών από τους οποίους διέρχεται, προκαλώντας με τον τρόπο αυτό την επιβάρυνσή του τόσο από οικιστικά όσο και από βιομηχανικά ρυπαντικά φορτία.
Στις αρχές του 20ου αιώνα η εκβολή του Αξιού ποταμού χωροθετούνταν λίγα χιλιόμετρα νοτιοδυτικά της Θεσσαλονίκης απειλώντας με αποκοπή τη θαλάσσια πρόσβαση στο λιμάνι λόγω της συνεχούς απόθεσης φερτών υλών στον Θερμαϊκό κόλπο. Στη δεκαετία του 1930 η κοίτη του ποταμού μετατοπίστηκε με τεχνικά έργα στη θέση που χωροθετείται σήμερα. Από τότε το Δέλτα του ποταμού εξελίχθηκε γρήγορα δημιουργώντας μία εκτεταμένη δελταϊκή πεδιάδα. Επιπλέον, κατά μήκος της κοίτης του Αξιού ποταμού υπάρχουν μέχρι στιγμής δεκατρία φράγματα από τα οποία τα δώδεκα είναι σε παραπόταμούς του στην πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας.
Την άνοιξη και το καλοκαίρι, στα παραποτάμια δάση και τις νησίδες του Αξιού ποταμού συγκεντρώνονται για να αναπαραχθούν χιλιάδες ζευγάρια ερωδιών: λευκοτσικνιάδες, κρυπτοτσικνιάδες, σταχτοτσικνιάδες, νυχτοκόρακες, χουλιαρομύτες και αργυροτσικνιάδες, σχηματίζοντας μαζί με χαλκόκοτες, λαγγόνες και κορμοράνους μια από τις μεγαλύτερες μεικτές αποικίες πουλιών στην Ελλάδα.
Η προστασία του Αξιού ποταμού αποτελεί ζήτημα μείζονος σημασίας και χρήζει διασυνοριακής συνεργασίας προκειμένου να καταστεί εφικτή η επιτυχία των απαραίτητων δράσεων προστασίας. Η προστασία και η ανάδειξη τέτοιων φυσικών μνημείων και περιβαλλοντικών πόρων συμβάλλει αναμφισβήτητα στη βελτίωση της ποιότητας ζωής στη διασυνοριακή περιοχή.